
امام زمان وقتی ظهور کند در شکل جوانی خوش سیما حدود 40 ساله با قامتی معتدل و موی بلند است
جرعه
امام دوازدهم از ائمه شیعه امامیه و مهدی موعود و یگانه منجی امام حسن عسکری(ع) و بازپسین امام است. همه شیعه امامیه به اجماع بر امامت آن حضرت متفق اند و او را زنده و از انظار غایب و مستور و حضرتش را از نقطه امید خود و منجی عالم بشریت می دانند و پیوسته در حوادث سهمگین زندگی بدو پناه می برند و منتظر فرج او هستند تا آنگاه که حکمت الهی اقتضای ظهور و خروج و خلافت و امامت و بسط ید و تصرف ظاهری آن حضرت را نیز بکند و بنا به وعده خداوند زمین را از عدل و داد و مساوات پر کند و عظمت شریعت را تجدید نماید و احکام الهی را در میان مردم جاری سازد.
تولد ایشان در شب نیمه شعبان سال 255 قمری در حدود 15 یا 16 روز پس از خلافت المهتدی و در دوران انقلابات و آشوبهای بزرگ بغداد و جهان اسلام روی داده است.
مادرش ام ولد و بانویی رومی که نرجس (نرگس) و به قولی ملیکه نام داشت و او را نواده قیصر روم گفته اند و روایات بسیار در چگونگی ازدواج حضرت امام حسن عسکری (ع) با این بانو و همچنین در کیفیت ولادت امام و معجزاتی که از آن حضرت از روز ولادت از انظار پنهان نگاه داشته می شد ولی بعضی از خانواده و خواص صحابه او را زیارت می کردند.
چهره اش تابناک و برگونه راست خالی سیاه دارد. دندانهایش از هم فاصله دارد و بر چهره اش علامتی دیده می شود. وقتی ظهور کند در شکل جوانی خوش سیما و حدود 40 ساله با قامتی معتدل و پیشانی و موی بلند که بر شانه هایش ریخته است و چشمانی درشت و سیاه و ابروانی پیوسته و شانه ای عریض جلوه خواهد کرد.
آخرین وقتی که امام دوازدهم در جمع مردم دیده شد هنگام خواندن نماز بر جنازه پدر بزرگوارش در ربیع الاول 1260 ق بود و غیبت آن حضرت پس از آن آغاز شد.
بنابر اخبار و روایات شیعه آن حضرت را دو غیبت است: صغرا و کبرا، که قصری و طولی نیز می گویند.
در غیبت صغرا چهار نایب، نامه ها و توقیعات حضرت را به مردم می رسانده اند و خود به زیارت ایشان نایل می آمدند.
1-ابوعمر و عثمان بن سعید بن عمر و عمری اسدی عسکری از اصحاب امام هادی و امام عسکری بود و مراسم تغسیل و تکفین و تدفین امام یازدهم را بنا به وصیت آن حضرت انجام داد. او به حکم امام عسکری پیشکاری حضرت مهدی را به عهده گرفت و تا زنده بود این خدمت را ادامه داد.
2-ابوجعفر محمدبن عثمان بن سعید، او پس از مرگ پدر عهده دار سفارت امام شد و در زمان حضرت عسکری(ع) نیز دستیار پدر بود. او کتابهایی در فقه تالیف نموده که مطالب آن را از امام یازدهم و امام دوازدهم شنیده و پاکنویس کرده بود یکی از این کتابها (الاشربة)است. وی 50 سال پیشکار و وکیل امام زمان (عج) بود.
3-ابوالقاسم حسین بن روح بن ابی بحر نوبختی، ابوجعفر محمدبن عثمان دو سال پیش از مرگ، مشایخ و اعیان شیعه را جمع کرد و حسین بن روح را که سالها دستیار مورد اعتمادش بود به جانشینی خود معرفی نمود. وی از عقلای زمان بود. وفاتش در شعبان 326 قمری در بغداد رخ داد. و در گورستان نوبختیه مدفون شد.
4-ابوالحسن علی بن محمد سمری، وی بنابه وصیت حسین بن روح و امر امام زمان (عج) به سفارت و نیابت خاصه امام زمان (عج) برگزیده شد و مدتی نزدیک به دو سال رابط بین امام غایب و شیعیان بود. وفاتش در نیمه شعبان 328/329 قمری در بغداد اتفاق افتاد و در آنجا به خاک سپرده شد. بعد از وفات او مدت غیبت کبرا آغاز شد. آخرین نامه ای که سمری از امام زمان (عج) دریافت کرد بدین شرح است:
بسم الله الرحمن الرحیم. ای علی بن محمد سمری خدا اجر برادران ترا در مصیبت تو بزرگ گرداند. تو بعد از شش روز خواهی مرد. پس خود را آماده کن و به احدی برای جانشینی خود وصیت نکن زیرا غیبت تامه آغاز می شود و دیگر ظهوری نخواهد بود مگر به اذن خدای تعالی و آن بعد از طول زمان و قساوت قلبها و پر شدن زمین از جور خواهد بود. زود باشد که در بین شیعیان کسانی بیایند که ادعای مشاهده کنند. هر کس مدعی مشاهده من قبل از خروج سفیانی و صیحه آسمانی بشود کذاب و مفتری است. ولاحول ولا قوة الا بالله العلی العظیم.
اعتقاد شیعه بر زنده بودن امام دوازدهم در قرون متمادی و اعتقاد به ظهور او در آینده و خروج او از پرده استتار و گرفتن حکومت و خلافت الهی را در دست اقتدار موجب اعتراضات و سئوالات و شکوک و شبهات فراوان از جانب مخالفان شیعه امامیه شده است و علمای شیعه ناچار در هر عصری از اعصار به این شبهات و اعتراضات پاسخ داده اند. امام مهدی (عج) از نسل حضرت رسول (ص) و بنابر این از اولاد علی و فاطمه (س) است مطالب و حجج و دلایل در کتب کلامی شیعه گفته شده است.
علائم ظهور حضرت حجت را محدثین شیعه به تفصیل ذکر کرده اند از جمله آنهاست:
خروج سفیانی در شام و قیام یمانی و خروج دجال و دابة الارض و صیحه آسمانی دایر به بشارت نزدیکی ظهور مهدی، و قیام سیدحسنی به نام محمد بن حسن و کشته شدن او در مکه بین رکن و مقام و به زمین فرو رفتن لشکر سفیانی بین مدینه و مکه و پیدا شدن دست یا صورت و سینه ای در چشمه خورشید و طلوع خورشید از مغرب و خسوف و کسوف بی موقع و حساب نشده، که بعض آنها را باید بر سبیل رمز و کنایه تعبیر کرد.
در اخبار شیعه آمده است که مهدی روز شنبه دهم محرم در مکه بین رکن و مقام ظهور می کند. او تکیه به دیوار کعبه می دهد و این آیه را با صدایی که به گوش همه می رسد تلاوت می کند: بقیت الله خیر لکم ان کنتم مومنین. (هود: 86). او مردم را به بیعت با خود دعوت می کند و شیعیان خاص او که 313 نفرند و 113 نفر آنها از ایرانند. از آسیا و آفریقا فورا خود را به او می رسانند و با حضرت مهدی (عج) و فتوحات ایشان و اتفاقات بعدی باید کتب معتبرشیعه مراجعه کرد.
اعتقاد به امام قائم و انتظار ظهور او و نیابت فقها هم از نظر سیاسی و هم روحانی و فرهنگی نتایج مهمی در تاریخ تشیع داشته است و تکیه گاه شیعیان و سبب انسجام و اتحاد جامعه ایشان و زنده ماندن روح انقلاب و مقاومت و قیام در آنان بوده است.